Yurtdışında üniversite eğitimi alan Türk vatandaşlarının Türkiye'de diplomalarını kullanabilmesi için YÖK denklik belgesi (mavi diploma) almaları gerekir. Mavi diploma, yurtdışından alınan diplomanın Türkiye'deki geçerliliğini resmileştiren ve kamu-özel sektörde mesleki haklarınızı koruyan bir YÖK onaylı belgedir.
Bu rehberde mavi diplomanın ne olduğunu, başvuru sürecini adım adım, gerekli belgeleri, sorgulama yöntemlerini ve denklik alınamayan durumları detaylı olarak açıklıyoruz. Yurtdışı üniversite programlarımızı incelerken bu bilgiler size yol gösterecektir.
Mavi Diploma Nedir?
Mavi diploma, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından verilen diploma denklik belgesidir. Yurtdışındaki bir üniversiteden alınan diplomanın Türkiye'deki karşılığını belirler. İsmini mavi renkli kapağından alır ve resmi adı "Diploma Tanıma ve Denklik Belgesi"dir.
Denklik belgesi, yurtdışında tamamlanan eğitimin Türkiye'deki yükseköğretim sistemiyle eşdeğer olduğunu onaylar. Bu belge olmadan yurtdışı diploması Türkiye'de resmi olarak tanınmaz. Kamu kurumlarına başvuru, KPSS'ye giriş veya mesleki unvan kullanımı gibi işlemler denklik belgesi olmadan yapılamaz.
Mavi Diploma ile Normal Diploma Arasındaki Fark
Türkiye'deki üniversitelerden mezun olan öğrenciler doğrudan diploma alır ve bu diploma tüm resmi işlemlerde geçerlidir. Yurtdışı mezunları ise ek olarak YÖK denklik belgesi almak zorundadır. Mavi diploma, yabancı diplomanın Türk eğitim sistemindeki karşılığını gösteren ek bir onay belgesidir; diplomanın yerine geçmez, onu tamamlar.
Mavi Diploma Ne İşe Yarar?
YÖK denklik belgesi, yurtdışı mezunlarına Türkiye'de geniş bir hak yelpazesi sunar. Denklik belgesi olmadan bu hakların hiçbirini kullanmanız mümkün değildir:
- Kamu kurumlarında çalışma: Devlet kurumlarına atanma ve memur olarak görev yapma hakkı sağlar
- KPSS'ye girme hakkı: Kamu Personeli Seçme Sınavı'na başvuru yapabilirsiniz
- Yüksek lisans ve doktora başvurusu: Türkiye'deki üniversitelerde lisansüstü programlara başvurabilirsiniz
- Mesleki unvan kullanma: Doktor, mühendis, mimar, avukat gibi unvanları resmi olarak kullanabilirsiniz
- Özel sektörde tanınma: Birçok özel sektör kuruluşu da işe alımda denklik belgesi talep eder
- Akademik kariyer: Türk üniversitelerinde akademisyen olarak çalışabilirsiniz
- Mesleki oda kayıtları: Türk Tabipleri Birliği, TMMOB gibi meslek odalarına üyelik yapabilirsiniz
Önemli Uyarı
Denklik belgesi olmadan yurtdışı diplomanız Türkiye'de hukuki olarak geçersizdir. KPSS başvurusu, kamu ataması veya mesleki unvan kullanımı gibi işlemler denklik belgesi olmadan yapılamaz.
Mavi Diploma Başvuru Süreci: Adım Adım
YÖK denklik başvurusu tamamen e-Devlet üzerinden yapılır. Fiziksel başvuru kabul edilmez. Süreç 4 ana adımdan oluşur:
Adım 1: e-Devlet Üzerinden Başvuru
turkiye.gov.tr adresine giriş yaparak "Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı — Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Başvurusu" hizmetini bulun. Başvuru formunu doldurun ve gerekli belgeleri sisteme yükleyin. Başvuru ücretsizdir; herhangi bir harç veya ücret ödenmez.
- e-Devlet şifrenizi veya e-imzanızı hazırlayın
- Tüm belgeleri PDF formatında tarayın (max 5 MB/dosya)
- Başvuru formundaki bilgileri eksiksiz ve doğru doldurun
- Başvuru tamamlandığında size bir takip numarası verilecektir
Adım 2: Gerekli Belgelerin Yüklenmesi
Başvuru sırasında aşağıdaki belgelerin taranmış kopyalarını sisteme yüklemeniz gerekir. Eksik belge başvurunuzun reddine veya gecikmesine neden olur:
- Yurtdışından alınan diploma (orijinal veya noter onaylı sureti)
- Transkript (not dökümü): Tüm dönemleri kapsayan resmi transkript
- Pasaport fotokopisi: Giriş-çıkış kayıtlarını gösteren sayfalar dahil
- Apostil veya konsolosluk onayı: Diplomanın ve transkriptin apostil şerhi
- Yeminli tercüme: Diploma ve transkriptin noter onaylı Türkçe tercümesi
- Nüfus cüzdanı veya kimlik fotokopisi
- 2 adet vesikalık fotoğraf (son 6 ay içinde çekilmiş)
Apostil Uyarısı
Apostil veya konsolosluk onayı olmadan başvuru kabul edilmez. Apostil, diplomanın alındığı ülkedeki yetkili makam tarafından verilir. Lahey Sözleşmesi'ne taraf olmayan ülkeler için konsolosluk onayı gereklidir.
Adım 3: YÖK İncelemesi
Belgeleriniz YÖK tarafından incelemeye alınır. İnceleme süreci ortalama 30 ile 90 gün arasında sürer. Bu süre, üniversitenin tanınırlığı, belgelerin eksiksizliği ve başvuru yoğunluğuna göre değişebilir.
- YÖK, diplomanın alındığı üniversitenin akreditasyonunu kontrol eder
- Eğitim programının içeriği ve süresi değerlendirilir
- Gerekirse ek belge talep edilebilir (bu durumda süre uzar)
- Bazı mesleki alanlarda (tıp, hukuk, mühendislik) ek sınav istenebilir
- Değerlendirme tamamen uzaktan yapılır; YÖK'e gitmeniz gerekmez
Adım 4: Sonuç ve Teslim
İnceleme tamamlandığında sonuç e-Devlet üzerinden bildirilir. Olumlu sonuç durumunda mavi diploma belgesi postayla adresinize gönderilir veya YÖK binasından teslim alınabilir. Olumsuz sonuç durumunda ret gerekçesi yazılı olarak bildirilir ve itiraz hakkınız bulunur.
Mavi Diploma Başvurusunda Gerekli Belgeler
Başvurunuzun sorunsuz ilerlemesi için aşağıdaki belgeleri eksiksiz hazırlamanız gerekir. Belge eksikliği en sık karşılaşılan gecikme nedenidir:
- Diploma aslı veya noter onaylı sureti: Mezun olduğunuz üniversiteden aldığınız orijinal diploma
- Resmi transkript: Tüm dönemleri, ders içeriklerini ve notları gösteren belge
- Apostil şerhi: Diplomayı veren ülkenin yetkili makamından alınan uluslararası geçerlilik onayı
- Yeminli tercüme: Diploma, transkript ve apostilin noter onaylı Türkçe çevirisi
- Pasaport: Eğitim süresindeki giriş-çıkış kayıtlarını gösteren tüm sayfalar
- Kimlik belgesi: TC kimlik kartı veya nüfus cüzdanı fotokopisi
- Vesikalık fotoğraf: 2 adet, son 6 ay içinde çekilmiş biyometrik fotoğraf
- Varsa ön lisans/lisans diploması: Yüksek lisans denkliği için lisans diploması da gereklidir
- Tez veya proje belgesi: Lisansüstü programlarda tez onay belgesi istenebilir
Pratik İpucu
Belgeleri hazırlarken her sayfayı ayrı ayrı tarayın ve dosya boyutunun 5 MB'ı aşmamasına dikkat edin. Belgelerin okunabilir olması değerlendirme süresini kısaltır.
Hangi Üniversiteler Denklik Alabilir?
YÖK, denklik değerlendirmesinde üniversitenin uluslararası tanınırlığını ve akreditasyonunu esas alır. Denklik alabilmek için üniversitenin bulunduğu ülkenin resmi yükseköğretim kurumu tarafından tanınması şarttır.
YÖK Tarafından Tanınan Üniversiteler
- O ülkenin resmi eğitim bakanlığı veya yükseköğretim kurulu tarafından akredite edilmiş üniversiteler
- Uluslararası akreditasyon kuruluşları (ABET, AMBA, EQUIS, AACSB) tarafından onaylı programlar
- QS, THE veya ARWU gibi uluslararası sıralamalarda yer alan üniversiteler
- İkili anlaşmalar kapsamında Türkiye tarafından tanınan kurumlar
Akreditasyon Türleri ve Önemi
- ABET: Mühendislik ve teknoloji programları için altın standart akreditasyon
- AMBA/EQUIS/AACSB: İşletme ve MBA programları için üçlü taç akreditasyonu
- WFME: Tıp fakülteleri için Dünya Tıp Eğitimi Federasyonu akreditasyonu
- EUR-ACE: Avrupa mühendislik programları için kalite güvence etiketi
- Bölgesel akreditasyon: ABD'deki üniversiteler için bölgesel akreditasyon kuruluşları (en güvenilir)
YÖK'ün tanıdığı üniversite listesine yokb.gov.tr üzerinden ulaşabilirsiniz. Armada Grandee'nin anlaşmalı olduğu tüm üniversiteler YÖK tarafından tanınan ve denklik alabilen kurumlardır.
Mavi Diploma Sorgulama Nasıl Yapılır?
Başvurunuzun durumunu ve mavi diplomanızın geçerliliğini e-Devlet üzerinden sorgulayabilirsiniz. Sorgulama işlemi birkaç dakika sürer:
e-Devlet Üzerinden Sorgulama Adımları
- turkiye.gov.tr adresine giriş yapın
- Arama çubuğuna "YÖK Denklik" veya "Diploma Denklik" yazın
- "Denklik Belgesi Sorgulama" hizmetini seçin
- TC kimlik numaranızı girerek sorgulama yapın
- Başvuru durumunuzu (inceleme aşaması, onaylanmış, reddedilmiş) görüntüleyin
İşverenler ve resmi kurumlar da e-Devlet üzerinden denklik belgenizi doğrulayabilir. Belge üzerindeki QR kod veya doğrulama numarası ile belgenin gerçekliği kontrol edilebilir.
Süre Bilgisi
Başvurunuz "inceleme aşamasında" görünüyorsa endişelenmeyin. YÖK'ün ortalama değerlendirme süresi 30-90 gündür. Yoğun dönemlerde bu süre 120 güne kadar uzayabilir.
Denklik Alınamayan Durumlar
Her yurtdışı diploması denklik almaya uygun değildir. YÖK, aşağıdaki durumlarda denklik başvurusunu reddedebilir:
- Akredite olmayan üniversiteler: Bulunduğu ülkenin resmi eğitim otoritesi tarafından tanınmayan kurumlar
- Diploma fabrikaları (diploma mills): Gerçek eğitim vermeden diploma satan sahte kurumlar
- Tamamen uzaktan eğitim: Bazı online programlar için denklik kısıtlamaları uygulanır
- Süre yetersizliği: Eğitim süresinin Türkiye'deki eşdeğer programdan belirgin şekilde kısa olması
- İçerik uyumsuzluğu: Müfredatın Türk yükseköğretim standartlarıyla örtüşmemesi
- Eksik belgeler: Gerekli belgelerin tamamlanmaması durumunda başvuru askıya alınır
- Sahte veya tahrifat yapılmış belgeler: Bu durumda yasal işlem başlatılır
Uzaktan Eğitim Uyarısı
Online/uzaktan eğitim diplomaları için ek koşullar geçerlidir. 2020 sonrası COVID-19 dönemi uzaktan eğitim istisnaları hariç, tamamen online programlarda denklik sınırlıdır. Karma (hybrid) programlar değerlendirmeye alınabilir.
Denklik Başvurusunda Sıkça Yapılan Hatalar
- Apostili eğitim alınan ülkeden değil, Türkiye'den almaya çalışmak: Apostil, diplomanın verildiği ülkeden alınmalıdır
- Yeminli tercümeyi yaptırmadan başvurmak: Tüm yabancı dildeki belgeler noter onaylı tercüme edilmelidir
- Giriş-çıkış kayıtlarını eksik bırakmak: YÖK, eğitim süresince o ülkede bulunduğunuzu doğrular
- Lisans diplomasını eklememek: Yüksek lisans denkliği için lisans diploması da zorunludur
- Başvuruyu geciktirmek: Mezuniyetten sonra mümkün olan en kısa sürede başvuru yapmanız önerilir
Mavi Diploma Veren Üniversiteler Hangileri?
İki Farklı Belge, Aynı İsim
"Mavi diploma" günlük dilde iki ayrı belge için kullanılıyor: yazının başında anlattığımız YÖK diploma denklik belgesi (yurtdışında okuyup Türkiye'de diplomanızı tanıtmak içindir) ve bu bölümde ele aldığımız Avrupa Diploma Eki (Türkiye'de okuyup yurtdışında diplomanızı tanıtmak içindir). "Mavi diploma veren üniversiteler" araması genelde ikinci belgeyi, yani Diploma Eki'ni işaret eder.
Diploma Eki (Europass Diploma Supplement), bir üniversite diplomasına ek olarak verilen ve mezunun aldığı eğitimin içeriğini, düzeyini ve AKTS karşılığını uluslararası ortak bir formatta anlatan resmi belgedir. Avrupa Konseyi, Avrupa Komisyonu ve UNESCO tarafından geliştirilen bu format, diplomanın yerine geçmez; onu tamamlayan bir ek belgedir.
Türkiye, Bologna Süreci'ne 19 Mayıs 2001'de Prag'da düzenlenen Bakanlar Konferansı'nda resmen katıldı. Bu süreç, Avrupa genelinde yükseköğretim derecelerinin karşılaştırılabilir ve tanınabilir olmasını hedefler; diploma eki de bu hedefin somut çıktılarından biridir. Türkiye'nin sürece katılımından dört yıl sonra, YÖK kararıyla 2005-2006 akademik yılında diploma eki uygulaması zorunlu hale geldi.
Europass Türkiye'nin diploma eki sayfasında belirtildiği üzere, YÖK Genel Kurulu'nun 11 Mart 2005 tarihli kararıyla Türkiye'deki tüm yükseköğretim kurumları; önlisans, lisans, yüksek lisans ve doktora düzeyindeki her mezuna diploma ekini ücretsiz ve otomatik olarak vermekle yükümlü. Belge İngilizce, Fransızca veya Almanca gibi yaygın bir Avrupa dilinde düzenlenir.
Bazı internet kaynakları diploma ekinin yalnızca birkaç "seçkin" üniversite tarafından verildiğini öne sürüyor; bu iddia gerçeği yansıtmıyor. YÖK kararı bir tercih değil yasal zorunluluk — devlet ve vakıf ayrımı gözetmeksizin YÖK'e bağlı üniversitelerin neredeyse tamamı diploma ekini veriyor. Aşağıdaki liste kapsamlı değil, örnek niteliğindedir; hedeflediğiniz üniversitenin kendi Bologna Süreci veya Öğrenci İşleri sayfasından teyit almanızı öneririz.
Diploma Eki Ne İşe Yarar?
- Yurt dışında yüksek lisans başvurusunda transkriptinizi ve ders içeriklerinizi anlaşılır kılar
- Yabancı işverenin diplomanızın düzeyini ve AKTS karşılığını hızlıca değerlendirmesini sağlar
- Bologna Sürecine dahil ülkelerde ortak, tanınabilir bir format sunar
- Apostil'in yerine geçmez; apostil diplomanın gerçekliğini, diploma eki ise içeriğini belgeler — ikisi farklı amaçlara hizmet eder
- Yurt dışı üniversiteye erken başvurularda ek referans/tanıma belgesi istendiğinde süreci hızlandırır
Armada Grandee danışmanlığıyla yurt dışında lisans veya yüksek lisans programına yerleşen öğrencilerimiz için bu belge, mezuniyet sonrası kariyer planlamasının bir parçası. Yurt dışında okuyacaksanız hedef üniversitenin diploma eki uygulamasını, Türkiye'de okuyup yurt dışında kariyer hedefliyorsanız kendi okulunuzun uygulamasını danışmanlarımızla birlikte değerlendirebilirsiniz.
Diploma Eki ile YÖK Denklik Belgesi Arasındaki Fark
Bu iki belge sık sık birbirine karıştırılıyor; oysa yönleri tamamen zıt:
- Diploma eki: Türkiye'deki bir üniversiteden mezun olursunuz, belgeyi kendi okulunuzdan alırsınız, amacı yurt dışında tanınmaktır.
- YÖK denklik belgesi: Yurt dışındaki bir üniversiteden mezun olursunuz, belgeyi YÖK'ten e-Devlet üzerinden başvurarak alırsınız, amacı Türkiye'de tanınmaktır.
- Diploma eki otomatik ve ücretsizdir; YÖK denklik başvurusu ise ortalama 30-90 gün süren bir inceleme sürecidir.
- İkisi aynı kişide birleşebilir: yurt dışında okuyup Türkiye'ye dönen bir mezun önce YÖK denkliği alır; kariyerinde yeniden yurt dışına açılmak isterse bu kez hedef kurumun kendi diploma eki uygulamasına bakması gerekir.
Devlet Üniversitelerinden Örnekler
Aşağıdaki devlet üniversiteleri, kendi resmi Bologna Süreci sayfalarında diploma eki uyguladığını doğruluyor; örneğin ODTÜ'nün öğrenci işleri sayfasına göre 2005'ten itibaren tüm mezunlara bu belge otomatik ve ücretsiz veriliyor. Liste şehir ve büyüklük çeşitliliği gözetilerek seçilmiştir; YÖK'e bağlı diğer devlet üniversitelerinin büyük çoğunluğu da aynı yükümlülüğe tabidir:
- Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) — Ankara
- Ankara Üniversitesi — Ankara
- Yıldız Teknik Üniversitesi — İstanbul
- Marmara Üniversitesi — İstanbul
- İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi — İzmir
- Trabzon Üniversitesi — Trabzon
- İstanbul Medeniyet Üniversitesi — İstanbul
- Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi — Karaman
Vakıf Üniversitelerinden Örnekler
Vakıf üniversitelerinde de uygulama aynı yasal zorunluluğa tabi; kuruluş yılı veya büyüklüğü fark etmeksizin YÖK'e bağlı her vakıf üniversitesi diploma eki vermekle yükümlüdür. Örnek olarak:
- Bilkent Üniversitesi — Ankara
- Koç Üniversitesi — İstanbul
- İstanbul Bilgi Üniversitesi — İstanbul
- Beykent Üniversitesi — İstanbul (Avrupa Komisyonu'ndan Diploma Eki Etiketi almıştır)
KKTC'de Mavi Diploma Veren Üniversiteler
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ndeki üniversiteler, YÖDAK (Yükseköğretim Planlama, Denetleme, Akreditasyon ve Koordinasyon Kurulu) çatısı altında kendi Bologna Süreci çalışmalarını yürütüyor. Başta Doğu Akdeniz Üniversitesi (DAÜ) ve Yakın Doğu Üniversitesi (YDÜ) olmak üzere KKTC'deki büyük üniversitelerin çoğu, mezunlarına Lizbon Tanıma Sözleşmesi'ne uygun diploma eki sağlıyor.
- Doğu Akdeniz Üniversitesi (DAÜ) — Gazimağusa
- Yakın Doğu Üniversitesi (YDÜ) — Lefkoşa
Diploma Eki Her Zaman Otomatik mi Verilir?
Uygulamada küçük farklar olabilir. Kurumsallaşma süreci yeni tamamlanan bazı üniversiteler veya meslek yüksekokulları, Bologna Süreci uyum çalışmalarını tamamlarken kısa süreli gecikme yaşayabilir. Böyle bir durumda diploma eki genellikle talep üzerine birkaç hafta içinde düzenlenir; belgenin hiç verilmemesi YÖK kararına aykırıdır ve üniversitenin öğrenci işleri biriminden takip edilebilir. Şüpheye düştüğünüz durumlarda okulunuzun Bologna Süreci koordinatörlüğüne yazılı olarak başvurmanız en sağlıklı yoldur.
Yurtdışında üniversite eğitimi planlıyorsanız, mezuniyette diploma eki verip vermeyeceğini okulun resmi sayfasından kontrol etmek başvuru kararınızı kolaylaştırır; bu konuyu yurtdışı üniversite programlarımızı incelerken danışmanlarımıza da sorabilirsiniz. Örneğin Polonya'da üniversite okumanın avantajlarını anlattığımız yazımızda da diploma eki konusuna değiniyoruz; Avrupa'daki hemen her devlet üniversitesi Bologna Süreci'ne dahil olduğu için bu belge orada da standart uygulamadır.
Nasıl Teyit Edersiniz?
Hedeflediğiniz üniversitenin adı + "diploma eki" veya "Bologna Süreci" yazarak arama yapın; çoğu üniversite bu bilgiyi Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı sayfasında yayınlıyor. Sonuç bulamazsanız üniversitenin genel bilgi hattına veya öğrenci işlerine e-posta ile sormanız birkaç gün içinde net bir yanıt verir.
Mavi Diploma Nasıl Alınır?
Diploma ekini almak için ayrı bir başvuru yapmanız gerekmez; süreç mezuniyetle birlikte otomatik işler. Yine de sürecin nasıl ilerlediğini bilmek, mezuniyet sonrasında gecikme yaşamamanız için faydalıdır. Adımlar şöyle özetlenebilir:
Diploma Eki Alma Süreci
Programınızı Tamamlayın
Diploma eki, önlisans, lisans, yüksek lisans veya doktora programını başarıyla bitiren her öğrenciye otomatik hak olarak tanınır; ayrı bir başvuru, ek ücret veya başarı şartı aranmaz.
Okulunuzun Uygulamasını Teyit Edin
Neredeyse tüm YÖK'e bağlı üniversiteler diploma ekini veriyor olsa da, mezuniyet öncesinde okulunuzun Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı veya Bologna Süreci ofisinden teyit almanız, belge teslim sürecini hızlandırır.
Diploma ile Birlikte Teslim Alın
Çoğu üniversitede diploma eki, diploma teslim edilirken otomatik olarak verilir; bazı okullarda öğrenci işlerinden ayrıca yazılı talep etmeniz veya dilekçe doldurmanız istenebilir.
e-Devlet Üzerinden Doğrulayın
Mezun olduğunuz üniversitenin e-Devlet'teki "Diploma Eki Doğrulama" hizmeti üzerinden (bu hizmet üniversite bazlıdır ve her üniversitede bulunmayabilir) belgenizin gerçekliğini sorgulayabilir, doğrulama bağlantısını yurt dışındaki kuruma veya işverene iletebilirsiniz.
Yurt Dışı Başvurularında Kullanın
İngilizce, Fransızca veya Almanca düzenlenen bu belgeyi yüksek lisans başvurularında, akademik kredi transferinde ve yurt dışı iş başvurularında diplomanızla birlikte sunun.
Kaybolursa Ne Olur?
Diploma ekinizi kaybederseniz ikinci nüsha için mezun olduğunuz üniversitenin Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı'na başvurmanız gerekir; bazı üniversiteler ikinci nüsha için ücret talep edebilir. Üniversiteniz e-Devlet'te diploma eki doğrulama hizmeti sunuyorsa, bu bağlantıyı saklamak fiziksel belgeye olan ihtiyacı büyük ölçüde azaltır.
Mavi Diploma Hakkında Sık Sorulan Sorular
Sonuç: Denklik Sürecini Doğru Planlayın
Mavi diploma, yurtdışında aldığınız eğitimin Türkiye'de tam değerini bulması için zorunlu bir adımdır. Başvuruyu mezuniyetten hemen sonra başlatmanız, belgeleri eksiksiz hazırlamanız ve süreci e-Devlet üzerinden takip etmeniz en sağlıklı yaklaşımdır. Yurtdışı üniversite programlarımızı incelerken denklik sürecini de planlamanızı tavsiye ederiz.
Hangi üniversitenin denklik aldığını, yüksek lisans seçeneklerini veya başvuru sürecinizle ilgili detaylı bilgi almak için eğitim danışmanlarımızla iletişime geçin.
Hangi üniversiteler denklik alıyor? Danışmanlarımız bilgilendirsin.
Hızlı yanıt garantisi
Görsel: Thepresido, Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0).





